Can Sıkıntısının Psikolojik Nedenleri

tumblr_morqeaaT9m1r1py8ho1_1280İngiltere’nin Lancashire Üniversitesi’nden Sandi Mann can sıkıntısının hayatımız üzerindeki etkilerini anlamaya çalışan az sayıdaki psikologlardan biri.

Araştırmalar, can sıkıntısının sağlığı olumsuz etkileyen, hatta ömrü kısaltan tehlikeli ve rahatsız edici bir durum olabileceğini gösteriyor. Fakat Mann’ın çalışmaları, can sıkıntısının insanın yaratıcılığını tetikleyen olumlu bir etkisinin olduğuna da dikkat çekiyor.
‘Sıkıntıdan ölmek’

Can sıkıntısı günlük hayatımızda çok sık karşılaştığımız bir durum olmasına rağmen İngilizcede bunu ifade eden ‘boredom’ kelimesinin 1852’de Charles Dickens’in kitabıyla dile girdiğini öğrenmek şaşırtıcı geliyor. Dickens, Kasvetli Ev romanında Leydi Deadlock’u tanımlarken “evliliği onu sıkıntıdan öldürecek hale getirmişti” gibi bir deyim kullanıyor.

Kanada’daki York Üniversitesi’nden John Eastwood da bu konuya ilgi duyan ilk sosyal bilimcilerden. Eastwood’un araştırmaları can sıkıntısından mustarip olanları iki gruba ayırıyor:
Birinci grupta ivecen bir yapıya sahip olan ve sürekli yeni deneyimler peşinde olan insanlar yer alır. Olağan bir yaşam bu insanların dikkatlerini sürekli canlı tutmaları için yeterli değildir.

İkinci grupta ise sorun tam tersidir. Dış dünya onlar için ürkütücüdür; kendilerini rahat hissettikleri alanın dışına çıkmak istemezler. Eastwood’a göre bu insanlar “acıya karşı aşırı duyarlılıkları nedeniyle kendi köşelerine çekilirler”. Ancak bu durum rahatlık sağlasa da bu aşırı güvenli durum onları her zaman tatmin etmez ve kronik can sıkıntısı başlar.
Can sıkıntısı ve kötü alışkanlıklar

Burada ise kendine zarar vermeye yatkınlık hali doğar: sigara, aşırı alkol, uyuşturucu vb. yönelme hali. Güney Afrikalı gençler arasında yapılan bir araştırma bu maddeleri kullanmalarında en büyük etkenin can sıkıntısı olduğunu doğrulamıştır. Ayrıca bunlardan belki daha az zararlı görünmekle beraber, sıkıntıdan yeme gibi bir olgu da var.
İngiltere’de devlet memurları arasında yapılan bir araştırmada can sıkıntısından şikayet edenlerin üç yıl içinde ölme riskinin diğerlerine göre yüzde 30 daha fazla olduğu görülmüştür.
Merak duygusu

Bütün bunlar, evrim psikolojisi alanında çalışma yürüten ve duyguların insanların yararına bir yönde gelişim göstermesi gerektiğine inanan sosyal bilimcileri şaşırtmaktadır. Texas A&M Üniversitesi’nden Heather Lench’e göre, “can sıkıntısının günlük yaşanması yararlı bir işe yol açması anlamına geliyor olmalı.” Nasıl ki korku duygusu tehlikeden kaçmaya, üzüntü duygusu gelecekte yapılacak hataların önlenmesine yarıyorsa, can sıkıntısının da benzer bir işlevi olmalı.

Lench, can sıkıntısının insanın en önemli özelliklerinden biri olan merak duygusunun ortaya çıkmasında etkili olduğuna, insanları yeni şeyler denemeye ittiğine inanıyor. Bir deneyde gönüllü denekler boş bir odada 15 dakika tek başına bırakılmış, bu sırada yapabilecekleri tek şeyin bir ipi çekerek ayak bileklerine elektrik şoku verme olduğu söylenmiştir. Deneklerin çoğunun can sıkıntısını gidermek için bu yola başvurduğu görülmüştür.
Sıkıntıya kucak açmak
Sandi Mann de can sıkıntısı sayesinde insanların merak duygusunun, hayal gücünün ve yaratıcı özelliklerinin geliştiğine inanıyor. Bu nedenle can sıkıntısından korkmamak gerektiğini belirtiyor. “Çocuklarımın yaratıcılık özelliklerinin gelişmesi için canlarının sıkılmasına izin veriyorum,” diyor.

Eastwood ise can sıkıntısından çabuk kurtulma çabaları konusunda temkinli olmak gerektiğini söylüyor. “Öyle itici bir duygu ki hemen ondan kurtulmak istiyorsunuz; ama aslında ille de bir çare bulmak için uğraşmamalı, bu duygunun bize ne atlatmak istediğini anlamak için dinlemeliyiz,” diyor.

Eastwood’a göre can sıkıntısını hemen gidermek için akıllı telefona ya da tablete başvurmak ters etkide bulunabilir. “Teknoloji sayesinde fazlasıyla uyarılmış durumdayız… Merakımızı canlı tutacak daha hızlı ve daha kolay bir yol bulma peşindeyiz hep. Oysa bu durum daha çok can sıkıntısı yaşamamıza da neden olabilir.”

Eastwood, anı kurtarmak yerine daha uzun erimli sorunlara kafa yormanın daha akıllıca olacağına inanıyor. Örneğin, insana hayatın daha büyük anlamları olduğunu hissetmelerini sağlayacak şekilde yaklaşıldığında daha az sıkıldıkları görülmüştür.
BBC Türkçe

21 Comments

  • vào w88 Reply

    23 December 2019 at 07:40

    … [Trackback]

    […] Find More Information here on that Topic: istanbulpost.com.tr/can-sikintisinin-psikolojik-nedenleri/ […]

  • ty le ca cuoc Reply

    24 December 2019 at 03:55

    … [Trackback]

    […] There you will find 15696 more Info on that Topic: istanbulpost.com.tr/can-sikintisinin-psikolojik-nedenleri/ […]

  • cbd oil Reply

    20 January 2020 at 02:45

    … [Trackback]

    […] Find More on that Topic: istanbulpost.com.tr/can-sikintisinin-psikolojik-nedenleri/ […]

  • porn Reply

    22 January 2020 at 00:30

    … [Trackback]

    […] Information on that Topic: istanbulpost.com.tr/can-sikintisinin-psikolojik-nedenleri/ […]

  • copy best iwc Reply

    22 January 2020 at 07:02

    … [Trackback]

    […] Read More on that Topic: istanbulpost.com.tr/can-sikintisinin-psikolojik-nedenleri/ […]

  • 온라인바카라 Reply

    01 February 2020 at 10:00

    … [Trackback]

    […] Find More to that Topic: istanbulpost.com.tr/can-sikintisinin-psikolojik-nedenleri/ […]

  • 카지노사이트 Reply

    27 February 2020 at 06:19

    … [Trackback]

    […] There you will find 58898 additional Info to that Topic: istanbulpost.com.tr/can-sikintisinin-psikolojik-nedenleri/ […]

  • verthilertva Reply

    29 February 2020 at 23:57

    Good V I should certainly pronounce, impressed with your site. I had no trouble navigating through all tabs as well as related info ended up being truly simple to do to access. I recently found what I hoped for before you know it in the least. Reasonably unusual. Is likely to appreciate it for those who add forums or anything, website theme . a tones way for your customer to communicate. Nice task..

  • 토토사이트 Reply

    10 March 2020 at 04:17

    … [Trackback]

    […] Find More to that Topic: istanbulpost.com.tr/can-sikintisinin-psikolojik-nedenleri/ […]

  • Get The Best Offered Student Credit Cards Reply

    11 March 2020 at 11:16

    … [Trackback]

    […] Info on that Topic: istanbulpost.com.tr/can-sikintisinin-psikolojik-nedenleri/ […]

  • you can check here Reply

    13 March 2020 at 07:59

    Some truly interesting information, well written and broadly speaking user pleasant.

  • Gloryhole London Reply

    18 June 2020 at 19:57

    … [Trackback]

    […] Find More to that Topic: istanbulpost.com.tr/can-sikintisinin-psikolojik-nedenleri/ […]

  • maha steroids Reply

    17 July 2020 at 02:15

    … [Trackback]

    […] Find More on that Topic: istanbulpost.com.tr/can-sikintisinin-psikolojik-nedenleri/ […]

  • Evelia Abner Reply

    06 August 2020 at 03:49

    I just want to say I’m newbie to blogs and actually enjoyed you’re web site. Probably I’m want to bookmark your blog post . You actually come with perfect articles. Regards for sharing your web page.

  • result sgp Reply

    06 August 2020 at 09:33

    … [Trackback]

    […] Information to that Topic: istanbulpost.com.tr/can-sikintisinin-psikolojik-nedenleri/ […]

  • uniccshop.bazar Reply

    26 August 2020 at 22:26

    … [Trackback]

    […] Read More here to that Topic: istanbulpost.com.tr/can-sikintisinin-psikolojik-nedenleri/ […]

  • dang ky 188bet Reply

    29 August 2020 at 05:21

    … [Trackback]

    […] Info on that Topic: istanbulpost.com.tr/can-sikintisinin-psikolojik-nedenleri/ […]

  • macaw birds for sale near me in usa canada uk australia europe cheap Reply

    31 August 2020 at 13:49

    … [Trackback]

    […] There you can find 64895 more Information to that Topic: istanbulpost.com.tr/can-sikintisinin-psikolojik-nedenleri/ […]

  • bitcoin loophole review Reply

    29 September 2020 at 16:35

    … [Trackback]

    […] Find More here to that Topic: istanbulpost.com.tr/can-sikintisinin-psikolojik-nedenleri/ […]

  • https://blazingtraderapp.com Reply

    04 October 2020 at 03:15

    … [Trackback]

    […] Read More to that Topic: istanbulpost.com.tr/can-sikintisinin-psikolojik-nedenleri/ […]

  • fun88 Reply

    29 October 2020 at 04:26

    … [Trackback]

    […] Find More on that Topic: istanbulpost.com.tr/can-sikintisinin-psikolojik-nedenleri/ […]

Leave a Comment