“Dil”lerin Ölümü

UNESCO’nun tahminlerine göre dünyada toplam 6 bin dil var. Bu rakamın neredeyse yarısıysa yok olma tehlikesiyle karşı karşıya. Tehlikede olan dillerin başında yerli dilleri geliyor.

Dünyanın dört bir yanında diller yok olma tehlikesiyle karşı karşıya: Almanya’da yaklaşık 7 bin kişi tarafından konuşulan Aşağı Sorbca dili tehdit altındayken, Kuzey Amerika’daysa yaklaşık 250 kişinin anadil olarak konuştuğu olan Cayuga ölmek üzere. Yerli dili Dalabon ise bugün sadece 11 kişi tarafından konuşuluyor. Son sayım on yıldan fazla süre önce yapılmış olduğu için de bu rakamın 11’den daha az olması muhtemel.

Birleşmiş Milletler, 21 Şubat Uluslararası Anadil Günü vesilesiyle her yıl dil çeşitliliğinin anlam ve önemine dikkat çekiyor. Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü’nün (UNESCO) tahminlerine göre, bugün dünya çapında 6 bin dil konuşuluyor. Bunların 2 bin 500’ünün varlıkları ise tehdit altında.

Fransız Ulusal Bilimsel Araştırmalar Merkezi’nde görev yapan ve Alman Tehdit Altındaki Diller Derneği üyesi olan Katharina Haude, “Tehlikenin en önemli sinyallerinden biri ebeveynlerin çocuklarıyla kendi dillerini konuşmuyor olmaları” diyor.

Küreselleşme dil ölümlerini kolaylaştırıyor

Haude’nin bu olguyu Latin Amerika’da bizzat gözlemleme fırsatı olmuş. Araştırmacı on yıldan fazla süredir düzenli olarak Bolivya’nın kuzeyindeki Santa Ana del Yacuma’ya seyahat ediyor. 12 bin kişilik nüfusu olan kent dilbilimsel açıdan özellikle ilginç: Yerli dilleri Movima’yı konuşan son bin 500 kişi burada yaşıyor. Ancak bu kişilerin çoğu halihazırda 70 yaşın üzerinde.

Bilim insanları dünya dillerinin yaşadığı bu çöküş çerçevesinde farklı açıklamalar sunuyor. Nimwegen’de bulunan Max Planck Enstitüsü bünyesindeki Tehlike Altında Bulunan Diller Arşivi’nin yöneticisi Paul Trilsbeek “Faktörlerden biri kuşkusuz küreselleşme. İnsanlar yaygın dilleri konuştukları takdirde hayatta daha iyi şansları olacağını düşünüyorlar” diyor. Süreci tetikleyen bir diğer faktör de giderek daha fazla taşralının büyük şehirlere taşınması.
Katharina Haude özellikle yazıya geçirilmemiş olan, sözlü yerli dillerinin tehdit altında bulunduğunun altını çiziyor. Haude, Bolivya’da Movima gibi küçük dillerin çöküşünün okul sisteminin genişletilmesiyle de ilgili olduğunu ifade ediyor: “50’li yıllarda Bolivya’da yalnızca İspanyolca eğitim veren okullar inşa edildi”. Bunun sonucunda da ebeveynler çocuklarıyla kendi dillerinde konuşmayı kesti. Bolivya’nın 30 yerli dilinin okullarda kendilerine yer bulabilmesiyse ancak 1994 yılında yapılan bir eğitim reformuyla gerçekleşti. Movima da böylece yeniden itibar kazandı.

UNESCO’ya göre 1950 yılından bu yana dünya çapında 200’den fazla dil ölmüş bulunuyor. Paul Trilsbeek “son birkaç on yılda ortadan kaybolmuş dillerin sayısı arttığını” söylüyor. Trilsbeek, görev yaptığı enstitüde tehlike altında bulunan dillerle ilgili multimedya arşivini yönetiyor. On yıldan uzun süredir dilleri tehdit altında bulunan insanlarla konuşabilmek adına dünyanın en ücra köşelerine giden araştırmacıların yaptıkları araştırmaların işitsel ve görsel kayıtlarını online veritabanında bulmak mümkün.

Motivasyon kilit önemde

Trilsbeek “Projenin temel amacı tehlike altında bulunan dilleri araştırma için belgeleyebilmekti, ancak söz konusu arşiv dil toplulukları için de önem teşkil edebilir” diyor. Trilsbeek’e göre bu çerçevede kayıtların öğretim materyalinin temeli olarak kullanılması mümkün, fakat bu ölmekte olan bir dile canlılık kazandırabilmek adına yeterli değil: “Öncelikle dilin gelecek nesillere aktarılması motivasyonunun yeniden yaratılması gerekiyor”. Trilsbeek, giderek daha fazla insanın akıllı telefon kullanmaya başlamasının ve internete erişimlerinin artmış olmasının sürece olumlu etkide bulunduğunu vurguluyor. Trilsbeek “Böylece gitgide daha fazla yerli dili kendisine internet üzerinde yer buluyor, YouTube’da mesela. Dilleri korumak noktasında bunun da faydası dokunabilir” diyor.

37 Comments

  • youtu.be/WtE3uEGXWao Reply

    25 January 2020 at 19:49

    … [Trackback]

    […] There you will find 1726 additional Info to that Topic: istanbulpost.com.tr/dillerin-olumu/ […]

  • 온라인카지노 Reply

    07 February 2020 at 15:06

    … [Trackback]

    […] Here you will find 82350 additional Info to that Topic: istanbulpost.com.tr/dillerin-olumu/ […]

  • https://pracabiznes.com.pl/forum/ Reply

    11 February 2020 at 18:19

    … [Trackback]

    […] Info on that Topic: istanbulpost.com.tr/dillerin-olumu/ […]

  • verthil ertva Reply

    29 February 2020 at 23:13

    Wow that was strange. I just wrote an very long comment but after I clicked submit my comment didn’t show up. Grrrr… well I’m not writing all that over again. Anyway, just wanted to say wonderful blog!

  • Furnace Repairs Reply

    07 March 2020 at 06:55

    … [Trackback]

    […] Read More on that Topic: istanbulpost.com.tr/dillerin-olumu/ […]

  • Kevin David Reply

    26 March 2020 at 09:05

    My brother recommended I might like this blog. He was entirely right. This post actually made my day. You can not imagine just how much time I had spent for this info! Thanks!

  • Renee Newer Reply

    25 May 2020 at 22:56

    It is really a great and helpful piece of information. I am glad that you shared this useful information with us. Please keep us informed like this. Thanks for sharing.

    • Kurt Cloffi Reply

      19 August 2020 at 09:18

      Hello I am so glad I found your site, I really foundyou by accident, while I was looking on Yahoo for something else, Nonetheless I amhere now and would just like to say thanks for a tremendous post and aall round interesting blog (I also love the theme/design),I don’t have time to read it all at the moment but I have bookmarked itand also added your RSS feeds, so when I have time I willbe back to read more, Please do keep up the fantastic job.

  • Royal Withenshaw Reply

    04 June 2020 at 03:43

    Its like you learn my mind! You appear to know a lot about this, like you wrote the ebook in it or something. I feel that you simply can do with some percent to pressure the message home a bit, however other than that, this is magnificent blog. A fantastic read. I will certainly be back.

  • you can try this out Reply

    27 June 2020 at 03:36

    Just what I was looking for, regards for putting up.

  • Kevin David Reply

    27 July 2020 at 11:51

    Good day I am so glad I found your web site, I really found you by mistake, while I was browsing on Bing for something else, Regardless I am here now and would just like to say kudos for a remarkable post and a all round exciting blog (I also love the theme/design), I don’t have time to read through it all at the moment but I have book-marked it and also added in your RSS feeds, so when I have time I will be back to read more, Please do keep up the superb work.

  • 7lab pharma winstrol Reply

    29 July 2020 at 04:03

    … [Trackback]

    […] There you will find 71084 more Information to that Topic: istanbulpost.com.tr/dillerin-olumu/ […]

  • กู้เงิน Reply

    04 August 2020 at 22:29

    … [Trackback]

    […] Read More here on that Topic: istanbulpost.com.tr/dillerin-olumu/ […]

  • Dylan Sellers Reply

    15 August 2020 at 13:48

    … [Trackback]

    […] Find More to that Topic: istanbulpost.com.tr/dillerin-olumu/ […]

  • Sweet gifts Reply

    04 September 2020 at 01:27

    … [Trackback]

    […] Info to that Topic: istanbulpost.com.tr/dillerin-olumu/ […]

  • thenaturalpenguin.com Reply

    23 September 2020 at 05:30

    … [Trackback]

    […] Read More Info here to that Topic: istanbulpost.com.tr/dillerin-olumu/ […]

  • kid Reply

    26 September 2020 at 04:17

    … [Trackback]

    […] Read More on on that Topic: istanbulpost.com.tr/dillerin-olumu/ […]

  • Dumps With Pin Shop Reply

    28 September 2020 at 01:24

    … [Trackback]

    […] Information to that Topic: istanbulpost.com.tr/dillerin-olumu/ […]

  • Is Bitcoin Era legitimate or not? Reply

    30 September 2020 at 19:16

    … [Trackback]

    […] Find More to that Topic: istanbulpost.com.tr/dillerin-olumu/ […]

  • bitcoin evolution online Reply

    03 October 2020 at 03:14

    … [Trackback]

    […] Read More here on that Topic: istanbulpost.com.tr/dillerin-olumu/ […]

  • VictorDob Reply

    18 October 2020 at 20:30

    it during spectacle because it is a upstream and chief cialis cost pharmacopoeia of his or females mature prior at Washington St.

  • JamesPrite Reply

    25 October 2020 at 04:19

    Ooxlgm enzjgn cialis mg 5 buy cialis online overnight shipping where to buy cialis canada is requisite in identifying doable for chain renal from the.

  • StephenTum Reply

    28 October 2020 at 18:49

    how to buy viagra buy viagra online where to get viagra

  • Jamespar Reply

    30 October 2020 at 09:57

    cvs viagra viagra price of viagra

  • thepoc Reply

    30 October 2020 at 18:40

    … [Trackback]

    […] Find More on to that Topic: istanbulpost.com.tr/dillerin-olumu/ […]

  • Wallyaxofe Reply

    03 November 2020 at 08:59

    natural drugs for ed ed and diabetes top erection pills

  • Stevencrync Reply

    04 November 2020 at 09:33

    cheapest generic viagra buy viagra buy viagra online usa

  • Stevencrync Reply

    04 November 2020 at 21:08

    order viagra online generic viagra no prescription viagra

  • Pasquale Neufville Reply

    07 November 2020 at 06:00

    Awesome post. I am a normal visitor of your site and appreciate you taking the time to maintain the nice site. I’ll be a regular visitor for a really long time.

  • DanielMax Reply

    07 November 2020 at 11:14

    ed pills otc generic cialis top erection pills

  • WilliamPah Reply

    13 November 2020 at 16:39

    best non prescription ed pills buy prescription drugs without doctor erectile dysfunction pills

  • Rana Groetsch Reply

    15 November 2020 at 11:17

    Thanks for sharing the info. I love sucking dick btw hmu

  • hydroxychloroquine generic name Reply

    18 November 2020 at 07:35

    hydroxychloroquine generic name https://hydroxychloroquine.webbfenix.com/

  • RobertZew Reply

    18 November 2020 at 14:48

    tadalafil canada tadalafil canada

  • alcohol and low dose naltrexone Reply

    19 November 2020 at 03:52

    alcohol and low dose naltrexone https://naltrexoneonline.confrancisyalgomas.com/

  • india generic dapoxetine lowest price Reply

    20 November 2020 at 10:36

    india generic dapoxetine lowest price https://salemeds24.wixsite.com/dapoxetine

Leave a Comment