“MS Hastalığı” Hakkında Bilinen Tüm Yanlışları Yerle Bir Etti

Hülya Karahan

istanbulpostcomtr@gmail.com

Bir çok kişi MS olarak daha iyi bilinen multipl sklerozu duymuştur. Ancak herkesin kronik,  hastalığın gerçekte ne olduğunu ve bir kişinin bedenini ve zihnini nasıl etkilediğini anlaması mümkün değildir.

Bu yazımızı turuncu butona tıklayarak müzik eşliğinde okuyabilirsiniz!

MS, beyin, omurilik ve vücudun geri kalanı arasındaki sinir sinyallerinin bozulduğu, merkezi sinir sistemi hastalığıdır. Bu, yorgunluk, uyuşukluk karıncalanma, görme problemleri, bilişsel değişiklikler (yeni bilgileri öğrenme gibi problemler) ve kas spazmları gibi bir dizi semptomlara neden olabilir. Bu semptomlar hafiften şiddetliye, öngörülemeyen ve bir kişiden diğerine farklılık gösterebiliyor.

Bu nedenle, dünya çapında 2,3 milyon insanı etkileyen ve şu anda bir tedaviye sahip olmayan, hastalığın etrafısaran çok fazla korku ve yalan yanlış bilgiler var.

 Stanford Health Care‘de MS uzmanı ve Stanford Üniversitesi Tıp Merkezi‘nde nöroloji profesörü ve Brigham ve Kadın Hastanesi’nde çalışan bir nörolog ve klinik direktör olan James Stankiewicz bu konuyu bütün detaylarıyla açıklık getirdi. Brigham ve Kadın Hastanesi Ortakları Multipl Skleroz Merkezi‘nin hastalıkla ilgili bazı yaygın yanlış kavramları ortaya çıkardı.

Tekerlekli sandalyeye mahküm mu alacaksınız?

Hayır…MS teşhisi konulan birinin otomatik olarak, tekerlekli sandalyeye mahkum alacağı kanısı hiç bir zaman doğru değildir.  Çünkü MS herkesi farklı şekilde etkiler. Multipl Skleroz ile Yaşayan biri kas spazmları ve zayıflık gibi semptomlar kişinin yürüyüşünü etkileyebilir, MS’li birçok kişi yürümek için kimsenin yardımına ihtiyaç duymaz. Ancak, şiddetli MS hastası olan bazı kişilerin bir tekerlekli sandalye desteğine ihtiyacı olabilir.  Bir bölümünün ise dengesini sağlamak  için baston kullandıkları görülüyor.

NMSS’ye göre, hastalığa sahip kişileri üzerinde yapılan geniş çaplı bir araştırmaya göre, insanların sadece yüzde 12’si tekerlekli sandalyeden destek alıyor. Yüzde 19’unun da baston ya da başka bir  destek aracı kullandığı  belirtiliyor.

Hareketlilik üzerinde büyük bir etki: Tanı ve tedavi zamanlaması. Bir kişinin bir tekerlekli sandalyeye ihtiyacı olup olmayacağı, “hastalığın ne kadar sürdüğü ve tedaviye ne zaman başladığına bağlı” diyor Stankiewicz.

Bazı araştırmalar MS hastalarının yaş ortalamasını  76 olarak gösteriyor. Ayrıca araştırmaya göre, hastalıkla yaşayan insanların yaşam süresi  son 25 yılda artmış olduğunu gösteriyor. “MS’li hastaların çoğu, özellikle de tedavilerin ilerlemesiyle, olmayanlarla aynı yaşam kalitesini sürmektedir. Uygun ilaçları kullanıyorlarsa ve hastalıklarını yönetiyorlarsa, normal bir yaşam sürdürebiliyorlar ve araştırmacılar ekliyor: “ Bır kişilerin ömrü normal yaşam süresinden farklı değil. Sonuç, eskiden olduğundan daha iyi. ”

Stankiewicz şunları ekliyor: “Bu tedavi edilebilir bir hastalıktır, ama hastaları daha iyi bir yere koyan şey erken tanı konulup ve erken tedavi edilirse. Erken tanı ve tedavi  ile çok iyi sonuç alınabiliyor. Çok iyi ilaçlarımız var. Eskiden  sadece enjeksiyonlar vardı. İşler çok değişti. Çok sayıda farklı ilaç mevcut.”

Hastalığın yönetilmesine yardımcı olmak ve diyabet gibi diğer sağlık sorunlarını kontrol altına almak, yaşam tarzı değişiklikleri yapmak, sağlıklı bir diyet yapmak, fiziksel olarak aktif kalma yollarını bulmak ve stresi azaltmak gibi çeşitli tedavilerin yanı sıra aşağıdaki

MS gebeliğin önünde engel mi? 

NMSS’ye göre: MS, doğurganlık çağındaki kadınlarda diğer gruplara göre daha yaygın, hastalık, gebeliğin önünde engel değildir. MS’in doğurganlığı azalttığına ya da kendiliğinden düşük, ölü doğum ya da doğuştan malformasyonların artmasına yol açtığına dair hiç  bir kanıt yok. Çok sayıda kadın üzerinde yapılan birçok çalışma, MS’li kadınlarda hamilelik, doğum,  ve fetal komplikasyon insidansının hastalıksız kontrol gruplarından daha farklı olmadığını defalarca göstermiştir.

Sadece yaşlı insanlar mı MS olur?

Tabii ki, MS daha yaşlı yetişkinlerde ortaya çıkabilir, ancak çoğu insan NMSS’ye göre 20 ila 50 yaş arasında teşhis ediliyor. MS ayrıca küçük çocukları da etkileyebiliyor. Kadınlarda erkeklerden üç dört kat daha fazla görülebiliyor…MS, etnisite söz konusu olduğunda ayrımcılık yapmıyor: MS, Kuzey Avrupa kökenli Kafkasyalılarda en yaygın olmasına rağmen, hastalık, NMSS’e göre Afrikalı-Amerikalılar, Asyalılar ve Hispanikler / Latinler de dahil olmak üzere çoğu etnik grubu etkiliyor.

MS ile egzersiz yapmalı mısınız?

Hareketlilik sorunları, yorgunluk ve semptomları ve sıcaklık  MS’lileri zorlayan konular olabilir. Ancak uzmanlar, spor salonu üyeliğinizi iptal etmenizi önermiyor. Bunun nedeni, egzersizin MS ile yaşayan insanlara daha fazla güç, ruh hali ve bilişsel işlev ve daha az yorgunluk da dahil olmak üzere çeşitli faydalar sağlaması.

Stankiewicz hem aerobik (MS hastalarını serinletmeye yardımcı olan yüzme gibi) hem de anaerobik egzersizlerin (ağırlık kaldırma gibi) yapılmasını öneriyor. “Daha fazla fiziksel engelli hastalar var, bu yüzden egzersiz yapabildikleriyle uyumlu olmalı” diyor. “Denge problemleri veya daha zayıf bacakları olabilir, ancak bu konuda çalışmanın yollarını bulmak önemlidir. Bu yüzden koşu bandında olmak istemeyebilirsiniz, ancak egzersiz bisikleti üzerinde olabilirsiniz. ”

Han ayrıca, eğer bu terapiler yardımcı olursa, kas spazmlarını ve ağrısını yönetmeye yardımcı olmak için yoga, masaj terapisi ve  veya akupunktur yapmayı öneriyor. Ayrıca, stresi azaltmanın yollarını bulmanın da önemli olduğunu söylüyor: “Stres, yaşamınızdaki yüzde 100’ü ortadan kaldıramazsınız,” diyor, “ama bununla nasıl baş etmeyi  öğrenmelisiniz. Bir egzersiz rutini, yeterli uyku, meditasyon Bazıları için müzik ve bazıları için din. Ne yaparlarsa  yapsın. Stres azaltma çok önemlidir ve bu sadece MS için değil herkes için günlük hayatın bir parçası olmalı.

19 Comments